Η ΝΙΜΠΡΟΣ ΤΩΝ ΣΦΑΚΙΩΝ

Ριζίτικο Τραγούδι για την Νίμπρο των Σφακίων

Ούλα τση Κρήτης τα χωριά άξια και τιμημένα,
μα σαν την Νίμπρο τω Σφακιώ άλλο χωριό δεν είναι.
Είναι ψηλή περήφανη, είναι ψηλή κι ωραία.
Κι είχε το Λιάπη αρχηγό, τον Τουρκοπολεμάρχο,
τον Ξενουδάκη άρχοντα ψιλογραμματισμένο.
Κι οι δυο τιμήσαν τα Σφακιά.
(Πληροφορητής Παύλος Π. Χατζηπολάκης, Ανώπολη)

Παρακάτω θα παραθέσω δυο κείμενα από το διαδίκτυο (κι όχι απλά τους συνδέσμους, γιατί μπορεί μια μέρα να μην είναι διαθέσιμα), ένα για τον Λιάπη κι ένα για τον Ξενουδάκη.

ΑΠΟΡΙΕΣ

Πως ζει το δέντρο στο τζουγκρί χωρίς νερό και χώμα; [1]

Την ίδια απορία σχετικά με το δέντρο, θα μπορούσε κάποιος να διατυπώσει και για τα πρόβατα που βόσκουν πάνω στις Σφακιανές Μαδάρες

Πως ζουν τα Σφακιανά οζά χωρίς νερό και χόρτα;

ΣΗΜΕΙΩΣΗ
1. Εδώ είναι δυο παραλλαγές του τραγουδιού που κατέγραψα στην Ανώπολη:

Πως ζει το δέντρο στο τζουγκρί χωρίς νερό και χώμα,
κι αθεί κι αυτό την άνοιξη κι αθεί το καλοκαίρι
και κάνει αθούς γαρύφαλα κι η ρίζα ντου κανέλλα.
Τρώνε τα λάφια και μεθού, τ' αγρίμια και μερώνου,
και τρων οι νιοί και δε γερνού κι οι νιές και δε ποθαίνου.

Πως ζει το δέντρο στο βουνό δίχως νερό και χώμα
κι αθεί αργά κι αθεί ταχιά κι αθίζει και καρπίζει
και τρων τα λάφια και μεθιούν, τ' αγρίμια και μερώνου
και τρων οι νιες και δεν γερνού κι οι νιοί και δεν ποθαίνου
νά 'τρωε κι η πολιαγαπώ...

Μια άλλη παραλλαγή δες εδώ.

Οι φωτογραφίες από τις Σφακιανές Μαδάρες είναι από το διαδίκτυο.

FRED BOISSONNAS

ΛΑΚΚΟΙ ΚΥΔΩΝΙΑΣ, 1911
ΑΔΕΛΦΟΙ ΜΑΝΤΑΚΑ



Φωτογραφία: Fred Boissonnas

Τέσσερις είν' οι γι-αδερφοί κι οι τέσσερις πλανάτοι,
κι οι τέσσερις πλανόματοι, καλά κοπελιαράκια.
Μα ο ένας απ' τσι τέσσερις εβγήκε χαροκόπος
κι αγάπα το γλυκό κρασί και τ' όμορφα κοράσια.

Κρητικό Δημοτικό (Ριζίτικο). Από την Ανώπολη.